انجمن کوهنوردان زاگرس ایلام

صعود به قله ۴۰۷۵ متری شیرکوه یزد
نویسنده : باقر رحمانی - ساعت ۱۱:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۳/٧
 

 

معرفی شیرکوه

شیرکوه مجموعه کوه‌هایی است واقع در استان یزد که مساحتی معادل سه هزار کیلومتر مربع را شامل می‌شود. این کوه‌‌‌ها از جنوب‌غربی شهر یزد شروع و تا جنوب‌شرقی آن ادامه دارند. در مغرب یزد پهنای آن ۱۰ کیلومتر و طول آن حدود ۷۵ کیلومتر می‌باشد. این کوهستان که غالباً در زمستان از برف و یخ پوشیده است، آب بخش اعظمی از استان یزد را تامین می‌کند .گرچه از نظر تقسیم بندی، از شیرکوه به عنوان یکی از کوه‌های منفرد ایران یاد شده لیکن در حقیقت بخشی از رشته‌کوه زاگرس است که دارای قله‌های بلندی بوده و ارتفاع بلندترین نقطه آن از سطح دریا در حدود ۴۰۷۵ متر است. به نظر می‌رسد وجه تسمیه این کوه به دلیل شباهت آن به یک شیر خفته بر دستانش از فاصله دور ‌باشد.

 

 

اسامی تعدادی از قله‌های شیرکوه به شرح زیر است:

– قله شیرکوه با ارتفاع ۴۰۷۵ متر در قسمت جنوب‌غربی روستای “ده‌بالا” و قله آسمان‌نما در جنوب آن قرار دارد.

– قله «برفخانه طزرجان» با ارتفاع ۳۹۹۰ متر شامل «میل‌برفخانه»، قله غربی برفخانه، قله اصلی برفخانه و سوزنی‌های برفخانه که مشرف به بخش طزرجان بوده و دیواره‌ها و سوزنی‌های بسیار زیبایی دارد.

– قله سنگی «بنادک» که مشرف به روستای “بنادک” و در شمال‌غربی بخش «منشاد» قرار دارد. ارتفاع بنادک ۲۰۴۰ متر و به علت داشتن دیواره و مسیرهای صخره‌ای قابل اهمیت است. این قله در واقع یک سوزنی یا برج سنگی است که قسمت‌های بالای آن برای صعود به کار فنی احتیاج دارد.

– کوه منشاد با ارتفاع ۳۸۷۵ متر و شامل قله هایی به نام «منشاد»، «خیبر»، «مهریز»، «نیریز» در قسمت جنوب‌شرقی بخش منشاد قرار گرفته است.

– برج «ارنان» با ارتفاع ۲۸۹۹ متر که جدا از منطقه شیرکوه و در جنوب آن در دل کویر «ابرقو» در بخش «نیر» به شکل یک برج عظیم سنگی بسیار زیبا خودنمایی می‌کند.

برای صعود به شیرکوه مسیرهای گوناگونی وجود دارد از جمله: دره سوسن، دره شمس، بردستان سانیچ، لابیدشیر، بیدکبکان، لابیدسرخ، لاگردو، لایخچال و آب‌ریز.

مسیر آب‌ریز دارای دو مسیر فرعی به نام‌های “دره‌نجیب” و “لاسرگون” می‌باشد. وجه تسمیه آن نیز وجود تنگه‌ای است با شیب تند و نسبتا طولانی به نام “دره‌نجیب” که مشکل‌ترین بخش صعود به قله شیرکوه است.

برای رسیدن به شیرکوه باید به شهرتفت در سی کیلومتری یزد و از آنجا به روستائی ییلاقی به نام “ده‌بالا” که با ارتفاع ۲۶۰۰ متر از سطح دریا، ۲۰کیلومتر از شهرتفت فاصله دارد و سپس به روستای “شیخ‌علیشاه” رفت.

 

 

 

بااستعانت از خداوند متعال

تعداد 26 نفر از همنوردان انجمن راس ساعت 18 روز سه شنبه به مقصد شیر کوه یزد از شهر ایلام حرکت نموده که پس از عبور از شهرهای مختلف از مسیر نهاوند - قم و... راس ساعت 7 صبح به شهر یزد رسیدیم.

میدان ورودی شهر یزد

 

بازدید همنوردان از باغ دولت آباد یزد

 

 

 

 

قدیمی ترین میدان ساعت شهری در ایران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

راس راعت 11 صعود نمودیم

 

 

 


 

پس از عبور از شهرهای درمسیر تقریبا ساعت ۵ عصر در شهرستان تفت بودیم و به سمت روستای “ده‌بالا” حرکت کردیم. جاده‌ای کم عرض و کوهستانی با سربالایی و شیب و پیچ‌های نسبتا زیاد.

آدرس روستای “شیخ‌علیشاه” را پرسیدیم که راهنمایی کردند. بالاخره به بالا ترین مسجد روستا  رسیدیم.

(در پرانتز بگویم اگر قصد سفر به روستای “ده‌بالا” یا صعود به شیرکوه از این مسیر را دارید حتما مواد غذایی مورد نیاز خود را در شهر تفت تهیه نمایید چون در این روستا غیر از یکی دوتا مغازه لبنیاتی و تعداد زیادی مغازه عرقیحات فروشی مغازه دیگری به چشم نمی‌خورد.)

اتوبوس نمیتوانست تمام مسیر را تا کنار مسجد بالایی برود. با وانت وسایل همنوردان را تا مسجد انتقال دادیم.(کسانی که اولین بار است به سمت قله شیرکوه می‌آیند دقت کنند از تفت که خارج شدند در همه تقاطع‌ها مسیر سمت راست را انتخاب کنند)

در مسجد و یکی از منازل شب را به صبح رساندیم. ساعت ۴:۳۰ دقیقه برای اقامه نماز صبح بیدار شدیم و پس از اقامه نماز کوله‌ها را آماده کرده وحرکت نمودیم.

راس ساعت 5/5 مسیر سمت راست رودخانه (ابتدای مسیر حرکت )را در پیش گرفته و به راه افتادیم.

 ساعت 6 دقیقه در کنار آخرین درخت‌های روستای “شیخ‌علیشاه”حرکت به سمت قله را شروع کردیم. مسیر حرکت در امتداد دره‌ای در دامنه‌های شرقی شیرکوه بود. به مدد تابلوهای نصب شده در مسیر به سمت چپ ‌پیچیدیم و مسیری پاکوب و سربالا را ادامه ‌دادیم.

دیواره‌ای عظیم در مقابل چشمان ما خودنمایی می‌کرد. تقریبا ۳۰ دقیقه مسیر پرپیچ و خم را پیموده و به دیواره سنگی رسیدیم. کمی استراحت و ادامه مسیر از زیر دیواره به سمت دره‌ای که در سمت چپ قرار داشت. وارد دره شدیم. به‌علت وجود سنگ‌های بزرگی که در مسیر قرار داشت عبور از کف دره امکان پذیر نبود به همین دلیل خود را از سمت چپ دره بالا کشیده و پس از طی مسیری کوتاه در دره(تابستان‌خانه) به چشمه آبی برخوردیم. کمی استراحت کرده آبی نوشیده و به سرو صورتمان آبی می‌زنیم و مسیر را ادامه می‌دهیم. کوهستان شیرکوه فاقد پوشش گیاهی از نوع درخت است و درختان آن منحصر به تعدادی نسترن وحشی است که در دره تابستان‌خانه و ابتدای دره نجیب روییده‌اند و عطر و بوی خود را در فضا پراکنده‌اند. ولی بوته‌های مختلف گیاهی در سرتاسر کوه وجود دارند.

کمی بالاتر از چشمه، تابلویی نصب شده بود که مسیر صعود و جان‌پناه را نشان می‌داد. اینجا ابتدای ورود به دره نجیب است که واقعا نجیب است. هرچند شیب بسیار تندی دارد اما طول مسیر، آن‌قدرها هم زیاد نیست. دره‌ای است نسبتا عمیق و با شیب زیاد  و دیواره‌های سنگی؛ درست مثل آخر دره بزکش در قله “حوض دال” دنا. (به ادعای همه کسانی که به شیرکوه صعود کرده‌اند سخت‌ترین قسمت صعود به شیرکوه همین دره نجیب است.

در انتهای دره نجیب به سمت چپ می‌پیچیم که مسیری صاف و پاکوب با شیب ملایم ما را به سمت جان‌پناه هدایت می‌کند. ساعت ۸ به جان‌پناه رسیدیم. جان‌پناه تقریبا مجهز است. چشمه آبی که به‌وسیله لوله تا نزدیکی جان‌پناه آورده شده و حوضچه زیبایی برایش ساخته‌اند. جان‌پناه شامل دو اتاق است که یکی بتونی و دیگری فلزی است (جان‌پناه فلزی را دوستان زنده یاد دکتر “محمدهادی حزینی” که در مسیر صعود به شیرکوه از دنیا رفته است به یادبود او ساخته‌اند و تابلویی به همین منظور بر درب آن نصب کرده‌اند.) و مجموعا گنجایش تقریبا ۳۰ یا حداکثر ۴۰ نفر را دارند. برای استراحت کوهنوردان هر دو اتاق را فرش کرده‌اند. هم‌چنین جان‌پناه دارای سرویس بهداشتی می‌باشد. اما در نزدیکی جان‌پناه برای روشن کردن آتش بوته‌ای پیدا نمی‌کنید و برای پخت غذا باید از گاز پیک‌نیک استفاده کنید.

عده‌ای دیگر از کوهنوردان از استان‌های دیگر نیز در آنجا حضور داشتند که شب را در جان‌پناه به صبح رسانده و تعدادی از آنها به قصد فتح قله صبح زود جان‌پناه را ترک کرده بودند.

صبحانه را در محل جان‌پناه خوردیم و ساعت ۸:۴۵ دقیقه باز هم به یاری خدا به طرف قله حرکت کردیم. طی دو ساعت مسیر صاف و هموار و با شیب ملایم  جان‌پناه؛ به سمت قله را پیمودیم. 

در طول مسیر با کوهنوردانی که قله را فتح کرده بودند و به سمت پایین در حرکت بودند برمی‌خوردیم و پس از سلام و احوالپرسی همگی برای هم آرزوی موفقیت می‌کردیم. (با چنان صمیمیتی برای هم آرزوی موفقیت می‌کردیم که انگار سالهاست با هم دوست هستیم و اینجاست که تفاوت کوه و طبیعت با فضای خشک و سرد و بی‌روح شهری به نمایش گذاشته می‌شود. این افراد اگر در فضای شهر به هم می‌رسیدند شاید به یکدیگر سلام هم نمی‌کردند.)

ساعت ۱۰:۵۵ دقیقه بر بلندای شیرکوه بلندترین تقطه استان یزد با ارتفاعی برابر ۴۰۷۵ متر پا گذاشتیم. تابلوی بزرگی به شکل کتاب یا قرآن باز شده که عبارت “فالله خیر حافظا و هو ارحم الرحمین” بر دو صفحه آن نگاشته شده است در بالاترین نقطه قله نصب است. به یادبود دو تن از کوهنوردان فقید نیز دو بنای یادبود در کنار این تابلو ساخته‌اند. باد ملایم و نسبتا سردی می‌وزید اما هوا آفتابی و صاف بود. وقتی به سلامت بر فراز قله قدم گذاشتیم سجده شکر به جا آوردیم و به یکدیگر تبریک گفتیم. این بالا تمام منطقه زیر پای ما بود قله طزرجان در سمت جنوب‌غربی حودنمایی می‌کرد و کوه‌های بلند دیگر و نیز دره‌ای عمیق که سمت مغرب قله است نیز قابل مشاهده هستند. دوستان با خوشحالی به گرفتن عکس و فیلم پرداختند و پس توقفی کوتاه به سمت جان‌پناه سرازیر شدیم. ۱۲:۱۵ دقیقه در جان‌پناه بودیم.

ناهار را در جان‌پناه صرف کردیم و سپس از آنجا به سمت پایین برگشتیم. مسیر سخت و پر شیب دره نجیب را پشت سر گذاشتیم و به پایین دره نجیب رسیدیم. با کمی استراحت در کنار چشمه خستگی را از تن به در کردیم. از اینجا مسیر بازگشت دو راه دارد یکی به سمت چپ و دیگری به سمت راست. ما همان مسیر رفت یعنی سمت چپ را انتخاب کردیم. مسیر سمت راست خیلی طولانی است و برای صعود پیشنهاد نمی‌شود مگر در صعودهای زمستانی. ساعت ۱۵:۴۵ دقیقه همه با لطف خدا سالم و سرحال به پایین رسیدیم و ساعت ۱۷:۴۵ دقیقه از “ده‌بالا” به طرف شهر حرکت کردیم........بازدید از اماکن دیدنی ،تاریخی ،تفریحی، و.........